«Часам цікавяцца: а вы ўвогуле па-беларуску размаўляеце? Прыкладам, нярускамоўныя запытваюць расеек, як яны разумеюць беларусак — маўляў, розныя нацыі, розныя мовы. Тыя адказваюць: ды беларусы па-расейску гавораць. Дык як гэта, няма сваёй мовы? Вось такая «ідэнтыфікацыя».

Ці гэта нямодна, ці непатрэбна? Пры тым, як падаецца, мае аднагодкі з задавальненьнем кантактавалі б па-беларуску, а вось ужо маладзейшым, народжаным на пачатку 1990-х, якія расьлі пад русыфікацыяй, чамусьці ўжо сорамна. Не магу сказаць, хто ім гэты сорам прышчапіў, але мяркую нават па сваіх знаёмых, па сваім браце.

У камандзе кажу дзяўчатам: давайце рабіць беларускія сьняданкі, будзем размаўляць па-беларуску. — Ды мы дрэнна ведаем, ня хочам «пазорыцца». То бок напружвае сам пераходны момант, каб не была трасянка, калі расейская зьмешваецца зь беларускай. Трэба прынамсі паспрабаваць, гугл-перакладчык у скрайнім выпадку падключым. А калі не рабіць нічога, то нічога і ня будзе. Я і сама некаторыя словы ўжо забываюся.

Я ніколі не цуралася беларускасьці, але не заглыблялася ў сытуацыю да таго моманту, пакуль ня так даўно не распачалася ўся гэтая неразьбярыха ва Ўкраіне. І ведаеце, украінцы мяне проста ўразілі. У іх якраз ёсьць стрыжань: я ўкраінец, я гэтым ганаруся! Я тады паглядзела і задалася пытаньнем: а чым мы, уласна кажучы, ад іх адрозьніваемся? Ёсць такая нацыя — беларусы, але ніхто пра нас ня ведае, нікому мы не цікавыя.

Украінцы выйшлі ў вышыванках — і ўсе разумеюць, што гэта ўкраінскія строі. А ты, беларус, кудысьці прыйдзеш з нашай вышыванкай, і цябе адразу запытваюць: а навошта ты надзеў украінскую кашулю ці майку? Так, мы славяне, у нечым падобныя элемэнты ўзораў, арнамэнтаў, але ж толькі для недасьведчанага вока. Насамрэч яны розныя.

Карацей кажучы, гэтым нацыяналізмам у пэўнай ступені я заразілася ад украінцаў, бо ў мяне шмат ва Ўкраіне сяброў, знаёмых. І для сябе зрабіла выснову: нам да іх яшчэ расьці і расьці. Яны мяне і самі падбухторваюць: ды ты ня ведаеш сваю гісторыю, у вас увогуле хто-небудзь мінулым цікавіцца? Як ня сорамна ня ведаць свайго мінулага? Карацей, здорава ўскалыхнулі», – паведала Марзалюк.

Автор: Михаил Тимофеев

Источник: «Радыё Свабода»