«Сёння адчуваецца нейкая нерэалізаванасць». Аліна Талай – пра свае мары

Топавая беларуская лёгкаатлетка расказвае, што пачала шлях у вялікі спорт з “добрай кампаніі”, і тлумачыць, чаму ў нацыянальнай зборнай сёння мала зорных мужчын.

Беларуская лёгкаатлетка Аліна Талай, калі хто не ведае, — чэмпіёнка Еўропы і прызёрка сусветнага першынства ў бегу з бар’ерамі ў памяшканнях. Дзяўчына працягвае цягнуцца да самых высокіх вяршыняў у яе спорце, бо мае неслабыя амбіцыі.

У “Байцоўскім гене” ведалі пра круты нораў Аліны. Напрыклад, пра яе грамадскую пазіцыю. У некаторых інтэрв’ю лёгкаатлетка не баялася бэсціць недахопы нашай спартовай сістэмы і рабіць экскурсы ў гісторыю. Але не будзем цяпер пра гэта.

У сеціве шмат яе гутарак па-ангельску. А падчас сустрэчы лёгкаатлетка са старту здзіўляе нас…беларускай мовай.

— Яшчэ паўгода-год таму я не магла вось так паразмаўляць з кімсьці па-беларуску. Бывалі моманты заліпання, — апавядае лёгкаатлетка. — А потым мы з маім сябрам з каманды, Аляксандрам, вырашылі некалькі тыдняў размаўляць паўсюль па-беларуску…

Яшчэ сем гадоў таму Аліна Талай не рабіла стаўкі на спорт і нават збіралася вывучаць хімію ды біялогію. А лёгкай атлетыкай больш-менш рэгулярна пачала займацца ва ўзросце 14 гадоў.

— Дык ваша аршанская школа была са спартовым ухілам? — цікавімся.

— Не, звычайная школа. У мяне быў нават фізіка-матэматычны клас. У школе штогод праводзіліся спаборніцтвы. Нехта кідае, нехта бегае, нехта скача ў даўжыню. Там мяне і прыкмеціў мой першы трэнер Аляксандр Сямёнавіч Гусдзін. Быў 2003 год, з гэтага і пачалося.

— Трасца ў бок! Гэта ўжо сталы ўзрост. У многіх, напрыклад, спорт пачынаецца з 6-7 гадоў.

— Паслухайце, гэта ж не фігурнае катанне. Ды і пэўная база ўжо была. У маім дзяцінстве не было камп’ютараў, мы штодня бегалі па вуліцах.

— А ў школе вы добра навучаліся?

— Да таго як пачала займацца спортам, былі граматы. А калі скончыла, то ў атэстаце з самых нізкіх адзнак была ўсяго пара васьмёрак (сярэдні бал атэстату атрымаўся 8,9 — “Байцоўскі ген”). Да 19-20 гадоў спорт не ўспрымаўся сур’ёзна. Я ніколі не думала, што калі-небудзь траплю на Алімпіяду і буду спаборнічаць на дарожцы пры наяўнасці 60 тысяч чалавек на трыбунах. А так на трэніроўках у Оршы было цікава, арганізавалася кампанія, куды было прыемна прыходзіць, мець зносіны…

Калі прыйшоў час паступаць у ВНУ, Аліна ў апошні момант вырашыла ісці на педагога. Пра гэты этап у яе жыцці шмат напісана. На бясплатнае аддзяленне не прайшла і засталася ў роднай Оршы. Раніцай трэніравалася, а ў другой палове дня працавала… кантралёрам у ЖЭСе. Паўгода Аліна замярала тэмпературу і правярала працу лічыльнікаў вады. Гэты досвед лёгкаатлетка цэніць, але такі лад жыцця даспадобы ёй не прыйшоўся. Таму падчас чарговай уступнай кампаніі Аліна паступіла ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры. У гэтым годзе яна атрымала дыплом менеджара ў сферы турызму.

— Але толькі ў перадалімпійскія гады, перад Лонданам-2012, я зразумела, што мне насамрэч добра ў спорце. Памятаю, як узяла чацвёртае месца на юніёрскім чэмпіянаце свету, — згадвае Аліна свой першы сур’ёзны міжнародны старт. — Справа была ў Польшчы, у Быдгашчы. Там я хадзіла з шырока раскрытымі вачыма, бо да гэтага ніколі не бачыла, напрыклад, сваіх амерыканскіх саперніц. І калі зразумела, што ў мяне час прыкладна такі самы, як у іх, гэта натхніла. Магла быць тады і ў прызах. Але паводле фотафінішу аказалася чацвёртая. Пасля быў моладзевы ўзровень. Там праводзіліся толькі чэмпіянаты Еўропы. Спачатку ў мяне была бронза, потым — золата. Адтуль я і загарэлася.

— Дык што, атрымліваецца, нядаўняя Алімпіяда ў Лондане была першым сур’ёзным дарослым стартам у жыцці? Гэта не жарт?

— Так. Да гэтага я не бывала нават на дарослых чэмпіянатах свету. Насамрэч на Алімпіядзе быў мой найлепшы вынік за ўсю кар’еру — 12,71. Не хапіла літаральна адной сотай, каб трапіць у фінал, — Аліна вымярае рукамі адрэзак у пару дэцыметраў. — Потым на чэмпіянаце свету ў Маскве было дзявятае месца. Не хапіла таксама адной-дзвюх сотых да фіналу. Пасля была пятая на чэмпіянаце Еўропы. Таму сёння адчуваецца нейкая нерэалізаванасць, хацелася б ужо медалёў з самых прэстыжных дарослых стартаў. Але ўсё, спадзяюся, наперадзе.

— Кажуць, што цемнаскурых канкурэнтак не абагнаць. Што ў іх па-іншаму функцыянуе арганізм, іншыя мышцы. Ці так гэта?

— Людзі любяць навешваць шыльды. Я ўпэўнілася, што цемнаскурыя дзяўчаты такія самыя. Гэта даказалі і Сюзана Калур, і Салі Пірсан, і іншыя дзяўчаты з Еўропы. Усё магчыма. Згадайце нашу алімпійскую чэмпіёнку Юлію Несцярэнка.

— Чаму сёння ў беларускай лёгкай атлетыцы рэй вядуць жанчыны, а не мужыкі? Чаму няма хаця б гендарнага парытэту?

— Магчыма, лёгкая атлетыка — не такі грашовы від спорту. Хлопцы падрастаюць, патрэбныя грошы. І калі ў цябе на гэтым этапе не вельмі добры вынік, ідзеш на нейкую звычайную працу. Але ў нас ёсць Андрэй Краўчанка (прызёр пекінскай Алімпіяды), раней былі малатабойцы Ціхан ды Дзевятоўскі. Плеяда маладых спартоўцаў падрастае. Але ім патрэбна хаця б тры гады, каб выйсці на належны ўзровень. Тыя ж прадстаўнікі кідальных дысцыплін набіраюць аптымальную форму прыкладна ў трыццаці гадоў.

— А ў бегу з бар’ерамі, дзе вы выступаеце, калі здараецца аптымальная форма?

— Пік наступае прыкладна з 27 гадоў (Аліна 1989 года нараджэння — “Байцоўскі ген”). Нехта выстрэльваў у 23-24, а нехта ў 30. Напрыклад, у Пекіне Алімпіяду выйграла дзяўчына з Ямайкі, якой было 34. Таму мне здаецца, што ўсё яшчэ наперадзе.

P.S. У верасні Аліна ўзяла медаль на суперпрэстыжных спаборніцтвах “Дыямантавая ліга” ў Брусэлі. Цяпер яна на зборах у Аўстрыі, рыхтуецца да сур’ёзных справаў. Тым часам у беларускай лёгкай атлетыцы здарыліся сур’ёзныя пераўтварэнні. Кіраўніком Федэрацыі прызначаны Вадзім Дзевятоўскі — не толькі алімпійскі прызёр Пекіна, але і таленавіты юрыст, які раней беспрэцэдэнтна вырваў у Міжнароднага алімпійскага камітэта перамогу ў судзе, адваяваўшы для Беларусі два медалі пекінскіх Гульняў. Нашу лёгкую атлетыку, падобна да таго, чакаюць цікавыя часы. На падыходзе і сенсацыі, пра якія “Байцоўскі ген” раскажа ў будучыні. Заўзеем за нашых.

Фота – Аляксандр Tarantino Ждановіч

Крыніца - budzma.by