Вох, якая серыя абарвалася ў беларускага фрыстайла – давалі вынік на Алімпіядах ажно з 1998 года!
Трэба пачынаць нанова.
Фрыстайлістак з Беларусі ўсё ж дапусцілі да Алімпійскія гульні-2026. Паехалі тры дзяўчыны, але за медаль змагалася толькі адна – алімпійская чэмпіёнка Ганна Гуськова. Яна прабілася ў фінал, але стала там восьмай. З аднаго боку, не так кепска, як для чалавека, які чатыры гады заставаўся па-за буйнымі міжнароднымі спаборніцтвамі праз вайну ва Украіне, з іншага – Гуськова была ці не адзін спадзевам на медаль для Беларусі ў Мілане. Усё ж выніковая серыя беларускіх зімніх акрабатаў доўжылася з 1998 года. Сем Алімпіяд запар яны нешта ды здабывалі – абарвалася серыя, якая не так многа не дацягнула да 30 гадоў.
Нагана-1998, Дзмітрый Дашчынскі, бронза
Дащинский справа
На самым пачатку Алімпіяды 20-гадовы мінчанiн прастыў і ляжаў у ложку, не выходзячы з пакоя некалькі дзён. Але да спаборніцтваў быў у парадку.
Дашчынскi выйграў кваліфікацыю, але ў фінале пасля першага скачка з двух (пераможца тады i яшчэ шмат гадоў пасля вызначаўся па суме балаў за фiнальныя скачкi) аказаўся пятым з немалым адставаннем. З’яўляліся нядобрыя паралелі з АГ-1994, дзе Аляксей Парфянкоў у адборы таксама быў першым, а фінале аказаўся апошнім, 12-м. Але другі скачок Дашчынскага быў лепей, а два супернікі не справіліся са сваімі – у выніку атрымалася бронза.
Пасля медаля спартсмен адзначаў, што ў Беларусi чыноўнiкi доўга меркавалі, што від спорту трэба прыкрываць. «Людзі даведаліся, што такое фрыстайл. А то раней некаторыя працаўнікі Спорткамітэта Беларусі з цяжкасцю вымаўлялі гэтае слова», – казаў прызёр.
Акрамя Дашчынскага, Аляксей Грышын стаў 8-м у фінале, не прайшлі кваліфікацыю Аляксей Варабьёў (13-ы) і Аляксандр Ткачэнка (18-ы).
Солт-Лэйк-Сіці-2002, Аляксей Грышын, бронза
Грышын справа
Яшчэ больш крыўдная сітуацыя – 22-гадовы мінчанін у ЗША мала таго што выйграў кваліфікацыю, так пасля першага скачка фіналу быў другім. Але другі скачок быў не такі добры – і нават срэбра Грышыну не дасталася, не хапіла літаральна паўбала.
Але для Беларусі гэта была адзіная ўзнагарода Гульняў-2002. Таму нядзiўна, што менавіта Грышыну даверылі несці чырвона-зялёны сцяг на цырымоніі закрыцця Гульняў.
Акрамя таго, Дашчынскі скончыў фiнал тых АГ на 7-м месцы, а Дзмітрый Рак стаў 10-м.
Турын-2006, Дзмітрый Дашчынскі, срэбра
І зноў у фінале пасля першага скачка лідзіраваў прадстаўнік Беларусі. Але на другім ацанiлi больш высока Ханя Сяапэна, які стаў першым чэмпіёнам з Кітая на зімовых Алімпіядах.
Дашчынскі прызнаваўся пазней: калі пабачыў свае адзнакi ха другi скачок, зразумеў, што медаль выйграў, а золата прайграў. Там радасці не было. А ў наступныя некалькі дзён яму шмат хто казаў, што з золатам папросту «кінулі».
Дмитрий Дащинский: «В Турине люди говорили: «Тебя кинули»
Гэта таксама была адзіная ўзнагарода для Беларусі на тых Алімпійскіх гульнях. Хаця Грышын мог узяць бронзу, але раптам топ-скачок выдаў расіянін Уладзімір Лебедзеў i забраў узнагароду сабе.
Дашчынскі стаў першым мужчынам у гісторыі акрабатыкі з дзвюма алімпійскімі ўзнагародамі. Па прыездзе ў Беларусь на адмысловай цырымоніі Дашчынскі атрымаў ключы ад новага «Фольксвагена». Пасля «НАК» абвесціў яго спартсменам года.
Акрамя Дашчынскага i Грышына, Антон Кушнір заняў 8-е месца ў фінале, Рак не прайшоў квалiфiкацыю, застаўшыся 24-м.
Ванкувер-2010, Аляксей Грышын, золата
Галоўным фаварытам перад Гульнямі лічыўся лідар Кубку свету Кушнір. Але той не прайшоў у фінал – падчас скачку адшпілілася лыжа, 15-е месца квалiфiкацыi. Грышын там быў сёмым, ніжэйшы за чацвёртага Дашчынскага. Але ў фінале пасля першага скачка аказаўся другім. Другі скачок лепш зрабілі тры канкурэнты, у тым ліку Дашчынскі, але іх першыя скачкі былі дрэннымі. А лідар пасля першага скачка, наадварот, у другім праваліўся.
Так Грышын стаў першым чэмпіёнам зімовых Алімпійскіх гульняў у гісторыі беларускага спорту. Ён узяў золата на тым самым схiле, дзе за дзевяць гадоў да таго здабыў сваю адзіную залатую ўзнагароду чэмпіянату свету.
З 2010 да 2014 году абедзве алiмпiйскiя медалі Грышына былі часткай выставы Музею сучаснай беларускай дзяржаўнасці ў Мінску. Пасля Алімпіяды-2014 вярнуліся да спартсмена, якi ў 2019-м выставіў іх на аўкцыён, патлумачыўшы неабходнасцю дапамагчы сябру з аперацыяй. У выніку за іх далi амаль 100 тысячаў долараў.
У Ванкуверы-2010 Дашчынскі стаў 11-м, 9-е месца заняў Цімафей Слівец.
Сочы-2014, Антон Кушнір, золата
На гэтых Гульнях памянялася сістэма. Стала дзве кваліфікацыі – шэсць найлепшых адбіралі па першым жа скачку, астатнія з нуля скакалі яшчэ раз, дабіралі шэсць лепшых з іх. Стала тры фiналы, усе па адным скачку: у першым з 12 чалавек адбіралі восем, у другім з васьмі чацвярых, у трэцім разыгрывалі медалі.
Сочы сталі бенефiсам беларускай школы фрыстайла – два залатыя медалi. Праўда, абодва ўзялi натуралiзаваныя ўкраiнцы.
Кушнір доўга змагаўся з траўмамі, перанес некалькі аперацый, але да АГ у свае 29 падыйшоў у добрай форме. У фінал, праўда, трапіў толькі пасля другога раўнда кваліфікацыі, а ў трэцi фiнал – з трэцяга месца. Але на галоўны скачок падрыхтаваў максiмум, трайное сальта з пяццю вінтамі. Каафіцыент складанасці быў найвышэйшым (5.0), а выкананне – выдатным: адзнака ў 134,50 бала стала найлепшым алімпійскім вынікам за адзін скачок, без шанцаў для апанентаў.
Пасля турніру Кушнір падпісаў адну са сваіх лыжаў і перадаў яе у музей НАК Беларусі. На наступных АГ не прайшоў квалiфiкацыю. У 2020-м падпісаўся за Лукашэнку.
У Сочы-2014 у фінале Дашчынскі стаў 8-м, а Дзяніс Осіпаў – 9-м. Грышын жа не змог прабіцца ў фінал, застаўшыся 15-м.
Сочы-2014, Ала Цупер, золата
Першы поспех жаночага фрыстайла прыйшоў далёка не з першай спробы – і наогул не тады, калі для гэтага былі перадумовы. Для Цупер гэта была ўжо пятая Алімпіяда ў кар’еры, але нешта заўсёды не атрымлівалася. Пасля Ванкувера-2010 яна нарадзіла дзіця і засяродзілася на бацькоўстве, але ўсё ж пагадзiлася вярнуцца на апошнюю спробу ў 34 гады.
Цупер выйшла ў фінал з шостага месца другой кваліфікацыі, абагнаўшы бліжэйшую канкурэнтку на тры сотыя бала – літаральна ў апошні вагон. Раптам выйграла першы фінал, але ў другім стала чацвёртай, на бал з невялікім абагнаўшы канкурэнтку за вырашальную стадыю. Усе найлепшыя скачкі відавочна рыхтавалі на канец – шанцаў у беларускай украінкі не прасочвалася. Але адносна лёгкі скачок яна першай выканала ідэальна, а ўсе астатнія на сваіх памыліліся.
Так Цупер дасталася золата. Паводле яе слоў, сталасць і мацярынства аказаліся перавагай, далі дадатковую рашучасць дасягнуць поспеху.
На старт Сочы-2014 выходзіла i Ганна Гуськова, якая ў першай кваліфікацыі стала апошняй, 22-й, а ў другім раўндзе – перадапошняй, 15-й.
Пхёнчхан-2018, Ганна Гуськова, золата
Час Гуськовай, першым трэнерам якой быў бацька Дзмiтрыя Дашчынскага Уладзімір, надышоў праз чатыры гады. У Карэі 25-гадовая мінчанка была другой у кваліфікацыі, выйграла першы фінал. Праўда, у другім фінале стала чацвёртай (у галоўны выходзіла ўжо не чатыры, а шэсць спартсменак). У вырашальны момант дакранулася рукой да снегу пры прызямленні, але ў суперніц скачкі былі лягчэйшымi – і па балах яны дацягнуцца не змаглі.
Такім чынам у Беларусі былі дзве запар перамогі на Алімпійскіх гульнях у жаночым фрыстайле. Дагэтуль ніводная іншая краіна падобным дасягненнем пахваліцца не можа.
У інтэрв’ю пасля свайго выступу на Алімпіядзе Гуськова сказала, што прысвяціла пераможны скачок свайму бацьку. Са 150 тысяч долараў, якiя з дзяржбюджэту далi за золата, набыла Audi A5, і казала, што ведае, «што і як трэба зрабіць», каб атрымаць кватэру.
Таксама у Пхёнчхане-2018 Цупер, якая паехала i туды, засталася на 4-м месцы ў фінале, Аляксандра Раманоўская не здолела прайсцi кваліфікацыю, стаўшы 8-й у другім раўндзе.
Пекін-2022, Ганна Гуськова, срэбра
Другі алімпійскі п’едэстал Гуськовай і восьмая беларуская алімпійская ўзнагарода ў фрыстайле ўвогуле – як цяпер высвятляецца, апошняя ў гістарычнай серыі. Узятая насуперак – трэнер Мікалай Казека з 2020 года стаў непажаданым, фактычна быў адхілены ад працы, у Пекін не паехаў.
Кваліфікацыю Гуськова прайшла з першай спробы. У першым фінале, дзе цяпер улічвалі найлепшы з двух скачкоў, стала шостай – на сем дзясятых апярэдзіла бліжэйшую саперніцу, якая ўжо не трапіла ў медальныя разборкі. У галоўны момант спартсменка практычна «з ліста» выканала складаны скачок – і так трапіла ў медалі, саступіўшы толькі 0,66 бала пераможцы.
Пасля выступу Гуськова заявіла: «У мяне ўжо два медалі, але мой новы план на будучыню – атрымаць яшчэ адно золата на Алімпіядзе ў Мілане ў 2026 годзе». Не атрымалася.
У Пекіне-2022 таксама Анастасія Андрыянава заняла 12-е месца ў фінале, а Ганна Дзяруга ў кваліфікацыі засталася на апошнiм, 18-м месцы.