Выбітны беларускі паэт і ў 79 можа спорт. Юнаком ён трэнаваўся ў коўча Мядзведзя з будучым чэмпіёнам свету
Ведалі такое?
У 2026-м беларускі паэт Уладзімір Някляеў сустрэне 80-годдзе. І ён па-ранейшаму працуе над сваёй фізічнай формай – цяпер у польскім Вроцлаве ў клубе ўладальніка шасці медалёў чэмпіянату свету па самба Сцяпана Папова. Цяга да спорту ў Някляева з дзяцінства.
Поспехаў у выглядзе юнацкіх разрадаў ён дасягнуў у тым ліку ў вольнай барацьбе. Прычым займаўся ёй побач з легендарным Аляксандрам Мядзведзем у таго, хто яго трэніраваў. А разам з Някляевым падрастаў, як аказалася, яшчэ адзін будучы чэмпіён свету. Раскажам падрабязней пра гэтую старонку біяграфіі паэта.
У раннім узросце Някляеў моцна захапляўся боксам і нават выступаў на спаборніцтвах для перспектыўных маладых спартсменаў. Зрэшты, навыкі былі жыццёва неабходныя зусім не для гэтага.
«Час тады быў такі: раз на тыдзень хадзілі біцца сценка на сценку. Да дзевятай крыві біліся. Калі дзявятаму заехалі так, што кроў пайшла, – усё, бойка сканчвалася», – успамінаў паэт.
У 1962-м 16-гадовы Някляеў паступіў у мінскі электратэхнікум сувязі, дзе дырэктар Павел Тумас стварыў секцыю бокса, які вельмі любіў. Але паспяваў Някляеў і на вольную барацьбу, дзе трапіў да вядомага трэнера Паўла Грыгор’ева. У канцы 1950-х ён схадзіў на вайсковыя спаборніцтвы і прыкмеціў маладога салдата з усімі данымі для патэнцыйных перамог. Гэта быў Мядзведзь, які пагадзіўся стаць падапечным Грыгор’ева.
«У мяне былі цудоўныя трэнеры: Павел Васільевіч Грыгор’еў, Баляслаў Міхайлавіч Рыбалка. Вельмі прыемна, што мяне атачалі добрыя людзі, я ў іх шмат чаму вучыўся», – успамінаў Мядзведзь.
У 1962-м Мядзведзь узяў свой першы тытул чэмпіёна свету, а ў 1963-м Грыгор’еву далі званне заслужанага трэнера СССР. Някляеў жа згадваў, што ён паспеў патрэніравацца побач з легендай.
Як аказалася, разам з паэтам займаўся яшчэ адзін чэмпіён свету. Аднагодак Васіль Сюльжын таксама паступіў у электратэхнікум і трапіў да Грыгор’ева – і так пачалася паспяховая барцоўская кар’ера. Сюльжын раскрыўся пасля 25: у 1972-м і 1973-м выйграў два чэмпіянаты Еўропы, а ў 1973-м – яшчэ і чэмпіянат свету ў сваёй вазе да 82 кілаграм.
Някляеў жа скончыў кар’еру, толкам яе не пачаўшы. Потым казаў, што, «займаючыся спортам, скалечыў сябе». У выніку цяжкая траўма паставіла крыж на перспектывах стаць вядомым барцом.
Але барацьбой Някляеў усё роўна праславіўся - проста не ў спартыўным сэнсе. Як творца гэта лаўрэат шматлікіх прэмій, кавалер ордэна «Знак Пашаны», а пазней – уладальнік дзяржаўнай прэміі Беларусі імя Янкі Купалы і літаратурнай прэміі Гедройца. Ён узначальваў Саюз беларускіх пісьменнікаў, Беларускі ПЭН-цэнтр, а ў 2010-м стаў тварам грамадзянскай кампаніі «Гавары праўду» і кандыдатам у прэзідэнты.
На «выбарах» яму «намалявалі» мізэрныя лічбы. А вечарам 19 снежня пераапранутыя «сілавікі» жорстка збілі па дарозе на акцыю пратэста ў цэнтры Мінска. З чэрапна-мазгавой траўмай Някляева адвезлі ў рэанімацыю, адкуль ноччу выкралі супрацоўнікі «спецслужбаў». Пасля былі ізалятар КДБ, некалькі месяцаў пад хатнім арыштам і статус вязня сумлення. Пасля гэтага Някляеў папросту вымушаны даваць сабе нагрузку.
«У снежні 2010 года маю форму няслаба памяў лукашэнкаўскі спецназ. Праламалі галаву, знявечылі хрыбетнік. І калі я не буду форму падтрымліваць, я на маім хрыбетніку проста не ўтрымаюся», – казаў паэт.
Цяпер Някляеў займаецца ў клубе Папова – паводле яго слоў, «падцягваецца, працуе з гумкамі» і знаходзіцца «ў добрай форме для свайго ўзросту». У самбіста «для такіх людзей уваход заўсёды бясплатны» – ён выдаў паэту карту ганаровага госця з тэрмінам дзеяння «да вольнай РБ».
Някляеў казаў, што калі б стаў прэзідэнтам, то з бюджэту падтрымлівалі б толькі дзіцяча-юнацкі спорт, а не прафесійны.
«Там, дзе спорт можа зарабіць, як гэта ва ўсім свеце робіцца, туды мусяць укладвацца грошы. Гэтыя грошы павінны знаходзіць людзі, для якіх гэта будзе бізнес. Дзяржаўнае кіраванне не з’яўляецца найлепшым метадам развіцця фізкультуры і спорту», – лічыў паэт.