У ЧБ ўварвалася баскетбалістка з ЗША – змяніла 13 краін за 6 гадоў, ледзь размінулася з расійскай акупацыяй, напісала кнігу

26 лютага лідар жаночага баскетбольнага ЧБ «Гарызонт» абвясціў пра кароткатэрміновы кантракт з ужо трэцяй легіянеркай з ЗША за гэты сезон – 27-гадовай абаронцай Тэйлар Джонс. З таго часу яна паспела згуляць у пяці матчах – адзін з іх прайгралі «Алімпіі» ў Гродне, але астатнія выйгралі, у тым ліку 22 сакавіка ў галоўнага пераследвальніка «Мінска» (70:68). Цяпер «Гарызонт» лідзіруе ў ЧБ з адрывам у шэсць балаў – гэта значыць за чатыры матчы да канца «рэгулярцы» фактычна гарантаваў сабе выхад у плэй-оф з першага месца.

Джонс уклалася ў свежую перамогу 13 ачкамі, а яе сярэдні паказчык складае цяпер 15,4 ачкі – найлепшы паказчык у камандзе. А што яшчэ больш цікава – дык гэта біяграфія амерыканкі: бізнес, гульня ў самых розных краiнах, бегства з украінскага горада, які праз пару дзён быў акупаваны расійскімі войскамі. Раскажам пра ўсё больш падрабязна.

Нарадзілася дзяўчына ў 1997 годзе ў амерыканскім Дэтройце. У баскетбол пачала гуляць з дзяцінства разам з двума старэйшымі братамі і, як пазначана на сайце спартсменкі, ужо ў 6 класе выступала ў лізе старшакласніц і была наймаладзейшым гульцом сваёй каманды. У школьныя гады Тэйлар сабрала шмат узнагарод і трафеяў, у 2015-м трапіла у топ-10 найлепшых баскетбалістак штата Мічыган.

Верагодна, дзякуючы спартыўным дасягненням у тым жа годзе Джонс паступіла ў Оклендскі ўніверсітэт на стыпендыю, якая цалкам закрывала выдаткі на вучобу. Спартсменка атрымала ступень бакалавра ў камунікацыях і медыя, а таксама выдатна праявіла сябе ў складзе аўтсайдарскай ўніверсітэцкай баскетбольнай каманды «Окленд», якая выступае ў найбуйнейшай студэнцкай лізе ЗША – NCAA. За чатыры сезоны Тэйлар набрала 1615 ачкоў, трапляла ў сімвалічныя зборныя канферэнцыі, штогод была ў топах каманднага спісу па выніковасці.

А пасля ўніверсітэту Джонс пачала ездзіць па ўсім свеце – наша краіна стала для яе 13-й за шэсць гадоў. Дзе гуляла амерыканка? Загінаем пальцы: Кувейт і Саудаўская Аравія (Азія), Пуэрта-Рыка (Паўночная Амерыка), Чылі (Паўднёвая Амерыка). Але ў большасці выпадкаў – Еўропа: Боснія і Герцагавіна, Партугалія, Фінляндыя, Косава, Украіна, Ісландыя, Люксембург, Грэцыя – і цяпер Беларусь. Былі і пара тытулаў – у 2023-м з «Дзюдэланжам» стала ічэмпіёнкай Люксембурга, а ў кастрычніку мінулага года перамагла ў чэмпіянаце 3х3 у Кувейце.

Мае Джонс і досвед на міжнародным узроўні – таксама не самы стандартны: яна выступае за зборную Віргінскіх астравоў (тэрыторыя пад кантролем ЗША з насельніцтвам у 100 тысяч чалавек, якая мае свае зборныя на АГ і ў многіх відах спорту). Баскетбалістка тройчы гуляла на турніры для краін Цэнтральнай Амерыкі і Карыбскага басейна FIBA Centrobasket і двойчы – на чэмпіянаце ўсёй Амерыкі FIBA AmeriCup. Ёсць і адна медаль – срэбра Centrobasket-2021, у 2024-м на тым жа турніры было пятае з васьмі месца. На AmeriCup легіянерка «Гарызонта» застала рэкорднае для Віргінскіх астравоў 5-е месца (з 12) у 2017-м, а ў 2021-м быў толькі восьмы радок (з 10, але Аргенціну знялі пасярэдзіне праз успышку кавіда).

Але вернемся да клубнай кар’еры, дзе самы драматычны момант адбыўся ва Украіне. Туды Джонс прыехала ў лістападзе 2021-га, каб выступаць за «Чайку» з Бярдзянска, горада на беразе Азоўскага мора, на поўдні Запарожскай вобласці, прыкладна ў 120 км ад граніцы з Расіяй – i яшчэ блiжэй да на той момант акупаванай суседзямi тэрыторыi Данецкай вобласцi Украiны.

Ва ўкраінскім Д1 Тэйлар Джонс адгуляла 14 матчаў, у сярэднім набірала 14 ачкоў за гульню. Апошні для сябе матч чэмпiянату «Чайка» згуляла 12 лютага – прайграла кіеўскаму «Дынама» (62:96), апусцілася на восьмае з васьмі месцаў, але ўсяго на бал адставала ад шостага, якое давала права на плэй-оф. Далей быў кампактны розыгрыш Кубку Украіны ў Кіеве – каманда з Бярдзянска 17 лютага адолела тое ж «Дынама» (70:56), а 18 лютага саступіла ў паўфінале «Кіеў-Баскету» (70:93).

«Чайка» вярнулася ў Бярдзянск, дзе 26 і 27 лютага павінна была згуляць два чэмпіянатных матчы з «Будзівельнікам». Але ноччу 24 лютага Расія пачала вайну ва Украіне – і хутка цалкам захапіла ўзбярэжжэ Азова. Бярдзянск быў акупаваны 28 лютага – і дагэтуль знаходзіцца пад расійскім кантролем.

Амерыканскія баскетбалісткі каманды, Джонс і Наталі Дэй, паспелі хутка паехаць далей ад вайны. Але так пашанцавала не ўсім, як успамінала капітан той «Чайкі» Алена Папова.

«23 лютага наш дырэктар напісаў: «Дзяўчаты, мы сёння нікуды не пойдзем, заставайцеся дома». Мы такія: «Добра, выходны, нічога сабе». Раніцай 24 лютага ўсе падарваліся. Амерыканкі змаглі з’ехаць да самага напружанага моманту, калі выехаць праз Запарожжа ўжо не было магчымасці. Там ужо была шэрая зона, былі пастаянныя абстрэлы, былі калоны машын. Часам стралялі па машынах. Шмат чаго можна было ўбачыць, – распавядала Папова ў інтэрв’ю ua.tribuna.com.

Тэйлар Джонс (па цэнтры) з іншымі баскетбалісткамі «Чайкі»

Джонс хутка знайшлася ў Фінляндыі, дзе дайграла сезон. Пра вайну яна ніяк не выказвалася, хаця ў сацсетках актыўная. Затое 1 красавіка 2022-га анансавала заняткі ў сваім баскетбольным кэмпе для дзяцей у Мічыгане, напісаўшы пра свой нібыта «доўгі і паспяховы сезон у Еўропе».

Гэткі бізнес амерыканка вядзе ад 2019 года. Як пазначана на сайце, адна трэніроўка каштуе 40 долараў за гадзіну. Прадаецца і мерч з выявамі баскетбалісткі і назвай ейнага брэнда.

Свой трэнавальны кэмп Джонс пазіціянуе як асабістую гісторыю поспеху.

– Мая гісторыя не пра баскетбол, а пра тое, як я нястомна імкнуся да сваёй мары і як яна падрыхтавала мяне да таго, каб стаяць на сваім. Мяне навучалі і трэніравалі людзі, якія знайшлі час, каб расказаць мне пра сваё жыццё. Цяпер прыйшоў час аддаць іншым. Мой дэвіз: «Яна верыла, што можа, і зрабіла гэта». Я хачу, каб і іншыя маладыя людзі адчувалі тое самае, – напісана на сайце.

А ўжо пасля падпісання дамовы з «Гарызонтам», 6 сакавіка, амерыканка анансавала сваю электронную дзіцячую кнігу пад назвай «Shirts, Skins, and Skirts» («shirts and skins» – «дваравое» дзяленне на каманды, калі адна застаецца ў майках, а другая здымае іх, «skirts» – спадніцы, намёк на дзяўчынак, якіх не жадаюць браць у гульню). Там распавядаецца аўтабіяграфічная гісторыя пра дзяўчынку Тэйлар, якая любіць баскетбол і не дазваляе стэрэатыпам стрымліваць яе. Каштуе кніга 10,5 еўра.

Вось такая прадпрыемлівая баскетбалістка будзе выступаць за «Гарызонт» да канца сезона. А далей, напэўна, паедзе ў нейкую новую для сябе краіну.