Экіпаж з беларускім спонсарам ды легендай пад судом хутка зламаўся на «Дакары» – а дзе пілоты МАЗ, якіх туды ўсё не пускаюць?
Вязовіч не раз прайграваў падначаленым.
Проста цяпер праходзіць «Дакар-2026» – двухтыднёвая прэстыжная гонка ў пустыне Саудаўскай Аравіі. Каманда «МАЗ-СПОРТаўто», якая некалі шумела на ралі, не ўдзельнічае ў ім яшчэ з 2022-га, але беларускі «след» на «марафоне» ўсё адно ёсць. Тлумачым які – і расказваем, дзе замест «Дакара» гэты год правялі беларускія гоншчыкі.
Сувязь сёлетняй гонкі з Беларуссю – IT-кампанія Gurtam. Яе заснавалі Аляксей Шчурко, яго бацька Уладзімір і страечны брат Дзяніс Страх. Да 2020-га яна базавалася ў Мінску, але пачатак пасляпратэстных рэпрэсій падштрухнуў да пераезду ў Літву. Цяпер у балтыйскай краіне Gurtam знаходзіцца ў топе IT-сектара па выплачаных падатках – за першы квартал 2025-га сума складала 1,17 мільёна еўра.
2018 год: Шчурко-малодшы і Страх. Фота: tech.onliner.by
Кампанія займаецца разпрацоўкай праграмнага забеспячэння і прапаноўвае рашэнні з акцэнтам на адсочванне аўтамабіляў. Напрыклад, трэкінг-сістэму для транспарту Wialon.
Не дзіўна, што кампанія стала партнёрам экіпажу на «Дакар» – з доўгай назвай Gurtam Toyota Gazoo Racing Baltics. Кіруе ім 48-гадовы Бенедзіктас Ванагас – легенда ралі, сёлета ўдзельнічаў у 14-ы раз. Здаецца, ён і Шчурко-малодшы сышліся на захапленні не толькі машынамі, але і самалётамі. Летась яны нават запісвалі відэа на канал Ванагаса (46 тысяч падпісантаў), дзе пілатавалі разам (адзнака 2:39).
Ванагас лічыць, што партнёрства «заслугоўвае сцэнар для фільма», бо праз месяц пасля фіналізацыі дамовы з Gurtam ён з эстонскім штурманам Кулдарам Сікам паказаў найлепшы балтыйскі вынік у гісторыі – 8-е месца на «Дакары»-2024. Але далей усё пайшло не так добра: і ў 2025-м, і ў 2026-м машына Ванагаса сыходзіла на пятым этапе. Сёлета гэта здарылася 8 студзеня праз аварыю за 16 кіламетраў да фінішу.
«Мы трапілі ў два непазначаныя вадаёмы на вельмі хуткасным участку. Ехалі каля 160 км/г, не было ніякіх шанцаў як след спыніцца. Аўтамабіль перакуліўся, ударыўся заднім кутом. Візуальна было моцна пашкоджана задняе кола з усёй падвескай», – растлумачыў Ванагас, які да таго трымаўся на 19-м месцы.
Фота: lrytas.lt
Цікавы факт: проста цяпер пілот – партнёр Gurtam мае абвінавачанне ад Еўрапейскай пракуратуры, якая ўжо перадала справу ў суд. Яна тычыцца махлярскага атрымання мэтавай падтрымкі, субсідый або грантаў. Сцвярджаецца, што праз кампанію-пасрэдніка Ванагас, яго партнёр ды дзяржустанова «Нацыянальны аўтамабільны клуб», якой Ванагас кіруе, незаконна атрымалі 150 тысяч еўра з праграмы развіцця сельскіх раёнаў на 2014-2020 гады – падазраюць, што ў тым ліку для ўдзелу ў «Дакары». Пілот у красавіку 2025-га называў прэтэнзіі «доўгай, дурной гісторыіяй», а пазней адмаўляў абвінавачанне. Вынікаў працэсу пакуль няма.
А што там у «МАЗ-СПОРТаўто»? У снежні каманда адсвяткавала сваё 15-годдзе, але год зноў правяла без буйных стартаў – так з 2022-га праз санкцыі ЕС да завода. Год таму мы ўжо глядзелі, чым займаецца каманда ў такіх умовах, падрабязна ўспомніўшы гісторыя поспехаў і адмовы «Дакара».
У 2025-м расклад не вельмі змяніўся. МАЗаўцы выступалі пераважна на этапах чэмпіянату Расіі. Праўда, рэжымны бос каманды Сяргей Вязовіч, які быў асноўным гоншчыкам, усё часцей саступаў калегам. Пачалось гэта з красавіцкага «Золата Кагана», дзе экіпаж Паўла Мурылёва заняў другое месца, а Вязовіча – пятае.
Фота: instagram.com/mazsportauto/
У траўні беларусы засталіся без медалёў на «Арчэдзе», а Мурылёў зноў фінішаваў вышэй за Вязовіча – 4-е і 5-е месца адпаведна.
Летам ужо тры экіпажы адправіліся на ралі-марафон «Шаўковы шлях-2025», які арганізатары насуперак «Дакару» назвалі найбуйнешым у свеце спаборніцтвам па ралі-рэйду. Заезд праходзіў на тэрыторыі Расіі і Манголіі ад Іркутска да Горна-Алтайска і ахопліваў дыстанцыю ў 4811,58 кіламетра.
silkwayrally.com
Там Вязовіч пасля 8-га з 11 этапаў ішоў у лідарах, але потым трапіў у прамыіну і «страціў год падрыхтоўкі ў адзін момант» – машына далей ехаць не змагла. Экіпаж Паўла Мурылёва заняў 7-ю выніковую пазіцыю, Віталя Мурылёва – 12-ю.
У верасні была траса «Узгоркі Расіі». Тут Вязовіч усё ж абставіў падначаленых – стаў трэцім. Павел Мурылёў фінішаваў 5-м, а Віталь Мурылёў – 6-м.
І пад канец года ў лістападзе беларусы забралі ажно тры ўзнагароды адразу ў Калмыкіі. Золата «Вялікага стэпу-2025» узяў Вязовіч, далей на п’едэстале быў Павел Мурылёў, а пасля ішоў Віталь.
Фота: instagram.com/mazsportauto/
Дарэчы, гэта заезд праходзіў на тэрыторыі жывёлагадоўлі, дзе разводзяць лашадзей, верблюдаў і авец. І, здаецца, апошні від аднойчы ледзь не трапіў пад колы аднаго з беларускіх экіпажаў.