«Барса», «Ювентус» і «Чэлсі» – у Беларусі хапала «выхаванцаў» топ-клубаў, але гэта не заўсёды знак якасці
Бывае, што трэнінгі з Раналду прыводзяць у Дзяржынск.
Футбалісты з досведам у сусветных топавых клубах да Беларусі даязджаюць вельмі рэдка – асабліва цяпер. А вось персанажаў з прыстаўкай «выхаванец выбітнай акадэміі X» хапае.
Толькі гэтай вясной да чэмпіянату далучыліся «выпускнікі» «Чэлсі» і «Ювентуса». Праўда, калі разабрацца, то не заўсёды гульцы з гучным радком у партфоліа насамрэч паўнавартасна праходзілі праз топавыя школы.
Хто гуляе проста цяпер?
Віктар’ен Ангба, акадэмія «Чэлсі»
Ангба з Фернанда Торэсам. Фота: sport-ivoire.ci
Дзе быў да ЧБ? Ангба (менавіта так футбаліст прамаўляе сваё прозвішча) нарадзіўся ў івуарыскім Абіджане і да 10 гадоў гуляў басанож на пяску з каменнем, а ўжо пазней патрапіў у адну з мясцовых акадэмій. Скаўты «Чэлсі» заўважылі гульца падчас выступаў за зборную U-17, і ў 15 гадоў ён ужо перабраўся ў Лондан. Футбаліст расказваў, што таксама меў таксама вырыянты далучыцца да структур топ-клубаў Францыі і «Ліверпуля», але не склалася.
За аснову лонданцаў Ангба так і не дэбютаваў, хаця расказваў, што трэнаваўся з зорным складам пры Жазе Маўрынью і мог паехаць на адзін са збораў. Нібыта ўзніклі праблемы з дакументамі.
Івуарыец перыядычна выступаў за каманды «Чэлсі» U-18, U-21 і U-23, але яшчэ часцей ганяў па арэндах. Маючы кантракт з «сінімі», выпраўляўся ў бельгійскія «Сэнт-Труйдэн» і «Беверэн», іспанскую «Гранаду» і французскі «Мец» – амаль паўсюль прадуктыўна гуляў, пра што мы расказвалі раней.
«Витя» с давним опытом «Челси» идет в БАТЭ, разительно теряя в зарплате – африканец, но не от Селюка
Ангба супраць Джэка Уілшэра ў матчы «Арсенала» і «Чэлсі» U-21 у 2012-м. Фота: Getty Images
Апошнія гады ўзровень клубаў івуарыйца стабільна падаў. Ён выступаў за расійскія «Сочы» і «Дынама» Махачкалу, потым падпісаўся з фінскім «ВПС», а цяпер прыйшоў, бадай, у ніжэйшы пункт кар’еры.
Што ў Беларусі? Ад першых інсайдаў пра пераход ў БАТЭ да рэальнага падпісання мінула больш за месяц. Час сышоў на прагляд і набор формы, якая ўсё яшчэ не аптымальная.
Фота: тэлеграм-канал БАТЭ
Зрэшты, у першых гульнях Ангба пакінуў прыемнае уражанне: на пазіцыі апорніка кіраваў ледзь не ўсімі атакамі, дэманстраваў выдатнае бачанне поля і вельмі спакойна дзейнічаў пад прэсінгам. Улічваючы ўзрост (29), івуарыец наўрад ці прыехаў у Беларусь дагульваць, але рабіць глабальныя высновы пра яго матывацыю і сілу вельмі рана.
Матар Дыэйе, акадэмія «Ювентуса»
Дзе быў да ЧБ? У дзяцінстве займаўся ў «Футбольнай акадэміі Дару Салам» у Сенегале, а пасля пераезду ў Італію патрапіў у структуру «Сачылезе» з Серыі D. Пазней перабраўся ў моладзевую каманду «Вічэнцы» (на той момант Серыя B), і толькі тады на яго звярнуў увагу «Ювентус».
Ці знаходзіўся Дыэйе ў Турыне на пастаяннай аснове хоць нейкі час – праверыць скаладана. Ён дакладна гуляў за каманду «Юве» U-19 на прэстыжным турніры Viareggio Cup у 2016-м – гэта пацвярджае і заяўка пераможцаў кубку, і рэтрафота ад першай школы сенегальца.
Фота: «Футбольная акадэмія Дару Салам»
Але ў профілі гульца на Transfermarkt «Ювентуса» як пастаяннай акадэміі няма. Хаця ў 2016-м на сенегальскім партале senenews.com выходзіў матэрыял, дзе Дыэйе расказваў, што нават трэнуецца з асновай клуба. «Поль [Пагба] перакладае для мяне тое, што кажа трэнер. Ён [Масіміліяна Алегры] кажа, што ў мяне добры дрыблінг, добры ўдар і гульня галавой», – нібыта цытавала форварда выданне.
Паводле допісу, Дыэйе неўзабаве мусіў падпісаць з топ-клубам кантракт, але гэтага не здарылася. Сенегалец пайшоў у «Тарына» U-19, пасля гуляў у італьянскім «міноры», а ў 2019-м у 21-гадовым веку паехаў ва Украіну.
Мясцовыя медыі, як і ў Беларусі, называлі форварда выхаванцам «Ювентуса», што, канешне, вельмі далёка ад праўды. Ва УПЛ Дыэйе пагуляў за «Карпаты» і «Алімпік», а яшчэ запомніўся «этнічным тэстам» праз папулярную тады праграму Gradient. У інстаграм-акаўнце сенегальца з’яўвіўся жартлівы аналіз фота, які паказваў, што ён мае на 61% украінскае паходжанне, і подпісам: «Дзякуй табе, Божа, што я не маскаль». Потым легіянер сцявярджаў, што фота выклаў не ён, і (відаць, для канспірацыі) змяніў нікнэйм у Instagram.
Легионер «Карпат» захотел отказаться от своих слов. Но скрины не горят
Дыэйе ў швейцарскім «Белінгзоне» ў 2023-м. Фота: cdt.ch
З 2020-га па 2025-ы Дыэйе змяніў шэсць каманд, пагуляўшы ў Харватыі, Венгрыі, Фінляндыі, Швейцарыі, Марока і Ізраілі. У апошняй краіне ён да лістапада 2025-га выступаў у Д2 за «Кар’ят-Ям».
Што ў Беларусі? Да пераходу ў «Мінск» 28-гадовы сенегалец больш за паўгода не меў клуба. Апошні месяц вёў перамовы з камандай «ЮКСА» з Д2 Украіны, але ў выніку рвануў у Беларусь. У дэбютным матчы за «гараджан» cупраць «Нафтана» Дыэйе адзначыўся асістам (адзнака 3:05).
Хто быў раней?
Карлес Кота, акадэмія «Барселоны»
Дзе быў да ЧБ? Іспанец, бадай, адзіны натуральны карэнны выхаванец топ-клуба, які патрапіў у ЧБ. У «Ла Масіі» ён займаўся з ранніх гадоў, прайшоў праз шматлікія ўзроставыя катэгорыі і быў запатрабаваны нават на ўзрозні зборнай U-19. Разам з Сезарам Аспілікуэтам, Хаві Марцінесам і іншымі будучымі гульцамі Ла Лагі Кота браў золата моладзевага Еўра ў 2007-м.
Фота: diaridegirona.cat
Праўда, у рэшце вінгер стаў рэдкім прадстаўніком таго складу, хто так і не пагуляў у топ-5 лігах. Пасля сыходу з акадэміі іспанец здаў і выступаў у хатнім «міноры», на Кіпры і ў Грузіі.
Што ў Беларусі? Летам 2013-га 25-гадовы Кота падпісаў кантракт з мінскім «Дынама». Першапачаткова прыходзіў толькі на паўгода і пагадненне не працягваў. Паспеў зачапіць чатыры матчы кваліфікацыі Лігі Еўропы, а яшчэ правёў шэсць сустрэч у чэмпіянаце за 15 тураў. З выніковых успамінаў пра Беларусь у Кота застаўся толькі гол «Славіі» ў 20-м туры (2:3).
Пасля ЧБ Кота паехаў далей пашыраць геаграфію сваіх клубаў. У кар’ерны спіс дадаліся Узбекістан, Італія, Грэцыя і Андора. Цяпер футбалісту 38, і ён ужо не гуляе ў футбол прафесійна.
Амір Натха, акадэмія «Барселоны»
Дзе быў да ЧБ? Натха прайшоў праз некалькі расійскіх акадэмій і яшчэ падлеткам прыцягнуў увагу Курбана Бердыева, які на той момант трэнаваў праймавы казанскі «Рубін». Коўч запрасіў 15-гадовага Натха на зборы з асновай і хацеў пакінуць у структуры клуба, але футбаліст вярнуўся ў «Дружбу» з роднага Майкопа, якая гуляла з Д3 Расіі.
Ужо адтуль малдаўскі агент Леанід Істраці, які заўважыў Натха якраз у «Рубіне», арганізаваў прагляд у «Барселоне». Каталонцы засталіся задаволенымі, і расіянін перабраўся ў «Ла Масію» яшчэ да паўналецця, але кантракт падпісаў у 18 гадоў, каб не парушыць правілы ФІФА. Футбаліст прагрэсаваў, стаў атрымліваць запрашэнні на трэнінгі з асновай і паралельна гуляў за U-19.
Фота: https://x.com/listrati/
Праўда, потым Натха перарос узроставы ліміт і не змог вытрымаць канкурэнцыю ў «Барселоне Б», пасля чаго на яго выйшаў маскоўскі ЦСКА.
За іх гулец правёў толькі адзін матч, а потым спрабаваў сябе яшчэ і ў структурах «Краснадара», «Лакаматыва» – паўсюль без асаблівых поспехаў. Пасля паехаў у румынскі «Вііторул», але і там не загуляў.
Што ў Беларусі? У 2019-м Натха прыехаў у БАТЭ у статусе таленавітага 26-гадовага футбаліста, які ніяк не можа зрабіць крок у дарослы футбол. Тагачасны коўч Барысава Аляксей Бага называў трансфер «адзназначным узмацненнем», але ў выніку расіянін пачаў у дублі. І тут Бага-старэйшы не страчваў аптымізму: «Сёння на трыбуне, заўтра стаіш пад гімн Лігі чэмпіёнаў. Вось такое жыццё».
Гукі еўракубкаў універсал так і не пачуў, а за паўгода ў БАТЭ правёў толькі 61 хвіліну ў Кубку Беларусі-2019/20 супраць «Спадарожніка» (5:2) на стыдыі 1/16-й і нават забіў (адзнака 26:42).
Пасля Барысава Натха так і не выйшаў на прыстойны ўзровень: гуляў у чэмпіянаце анэксаванага Крыма, Эстоніі і расійскім «міноры», а цяпер выступае ў аматарскай медыялізе.
Дарка Бодул, акадэмія «Аякса»
Дзе быў да ЧБ? Нараджэнец Сараева, грамадзянін Аўстрыі і экс-гулец моладзевых зборных Харватыі частку кар’еры правёў у сістэме «Аякса». Бодулам таксама цікавіліся «Баварыя» і «Арсенал», але ў плане школы нідэрландскі клуб быў дакладна не горшай пляцоўкай. Праўда, шанцам замацавацца ў Амстэрдаме таленавіты форвард не скарыстаўся – перашкодзілі ў асноўным праблемы з дысцыплінай.
Бодул (злева) і Луіс Суарэс у «Аяксе». Фота: flickr.com
За аснову «Аякса» Бодул у выніку правёў толькі матч, а потым актыўна паехаў па Еўразіі: пагуляў у Партугаліі, Аўстрыі, Даніі, Шатландыі і Расіі.
Што ў Беларусі? У «Шахцёр» прыехаў ужо 30-гадовым. Жыў у Мінску, перавёз сям’ю і пачуваўся даволі камфортна. Аднойчы нават казаў, што не супраць прыняць грамадзянства і жартаваў, што зборнай Беларусі патрэбны Дарка Бодул.
Фота: belta.by
Разам з Салігорскам узяў Кубак-2018/19 і чэмпіёнства 2020-га, а яшчэ зарабіў 15+12 балаў за 54 матчы ва ўсіх турнірах. Асабліва яркім атрымаўся кавалак адразу пасля прыезду: у 17 сустрэчах сезона-2019 Бодул выбіў 8+4.
Калі ў Беларусі ў разгар кавіднай пандэміі вырашылі праводзіць чэмпіянат, Бодул сказаў, што гэта «абуральна» і дадаў, што «Лукашэнка любіць граць у боса», але «людзі не ставяцца да яго заяў сур’ёзна».
Пасля сыходу з ЧБ форвард гуляў у «вышках» Турцыі і Босніі і Герцагавіны і Д4 Італіі, а цяпер выступае на аматарскім узроўні ў Аўстрыі.
Мікіта Уласенка, акадэмія «Ювентуса»
Фота: афіцыйны сайт «Ювентуса»
Дзе быў да ЧБ? Уласенка – нараджэнец украінскага Данецка, які вырас у Швецарыі, а ў 17 гадоў патрапіў у акадэмію «Ювентуса». Там выступаў за каманды U-19, U-21 і U-23, паспеў узяць удзел у юнацкай «ЛЧ» і патрэнавацца з асновай.
Футбаліст нават браў парады ў Крышціяну Раналду. Спачатку саромеўся падысці, але потым наважыўся ўдакладніць нюансы таго, як і якой часткай нагі б’е партугалец.
Пасля структуры «Юве» кар’ера абаронцы ўжо не была такой яркай.
У «Арсенала» бодрые трансферы – подобрали кочевника и украинца, тренирововшегося с Роналду
Што ў Беларусі? У дзяржынскі «Арсенал» Уласенка прыйшоў перад сезонам-2025 ужо ў 24-гадовым веку. Стаў другім футбалістам з досведам у топ-акадэміі, які правёў у Беларусі хоць адзін паўнавартасны год. Прыняў удзел у 26 матчах і аднойчы забіў.
Гол прыйшоў з дальняга штрафнога ў 14-м туры супраць «Слуцка». Хто ведае, ці здарыўся б гэты ўдар без настаўлення Раналду.
Уласенка яшчэ не раз цягам сезона біў з дальніх дыстанцый, але безвынікова.
У міжсезонне ён перайшоў у харвацкі «Вукавар» і за 15 тураў другога кола мясцовай «вышкі» з’явіўся на полі пяць разоў. Наперадзе яшчэ тры матчы, але пакуль каманда Уласенкі ідзе апошняй, адстаючы ад бяспечнай зоны на чатыры пункты.
Іншыя пасты карыстальніка
