Як жыве Сірыя праз паўтары гады пасля падзення дыктатуры? Расказваем напярэдадні спарынгу з зборнай Беларусі

Яшчэ паўтара года таму Сірыя асацыявалася з Башарам Асадам, грамадзянскай вайной і бясконцымі кадрамі разбураных гарадоў. Сёння ў краіны новы сцяг, новае кіраўніцтва і спроба пачаць жыццё пасля падзення дыктатуры. Праўда, мір па-ранейшаму застаецца крохкім, а наступствы вайны адчуваюцца літаральна ва ўсім – ад эканомікі да футбола. Расказваем, у якім стане Сірыя падыходзіць да таварыскага матча са зборнай Беларусі.

Сірыя змяніла не толькі ўладу, але і сцяг

Калі ў снежні 2024 года абрынуўся рэжым Башара Асада, новая ўлада перш за ўсё ўзялася за дзяржаўную сімволіку. Замест звыклага чырвона-бела-чорнага трыкалора з дзвюма зялёнымі зоркамі краіна вярнула гістарычны сцяг незалежнасці – зялёна-бела-чорнае палотнішча з трыма чырвонымі зоркамі.

Менавіта гэты сцяг выкарыстоўваўся яшчэ ў часы першай Сірыйскай Рэспублікі і суправаджаў барацьбу краіны за незалежнасць ад французскага мандата. Падчас грамадзянскай вайны ён стаў галоўным сімвалам апазіцыі, а пасля падзення Асада ператварыўся ў афіцыйны дзяржаўны сімвал.

Колеры сцяга традыцыйныя для арабскага свету, а тры зоркі гістарычна сімвалізавалі рэгіёны краіны (Халеб, Дамаск і Дэйр-эз-Зор), якія аб’ядноўваліся ў адзіную Сірыю.

Краіна спрабуе пачаць усё нанова

Сёння Сірыяй кіруе пераходны ўрад на чале з Ахмедам аш-Шараа. У краіне дзейнічае часовая канстытуцыя, а восенню 2025 года адбыліся першыя за некалькі дзесяцігоддзяў парламенцкія выбары. На паперы сітуацыя выглядае аптымістычна. Дзяржавы Персідскага заліва ўкладваюць грошы ў аднаўленне партоў і інфраструктуры, паступова аднаўляюцца авіязносіны, а мільёны ўцекачоў спрабуюць вярнуцца дадому.

Але мір застаецца вельмі крохкім. На пачатку 2026 года на паўночным усходзе краіны адбываліся жорсткія сутыкненні паміж урадавымі сіламі і курдскімі фармаваннямі. Перыядычна здараюцца тэракты, а некаторыя рэгіёны па-ранейшаму застаюцца нестабільнымі. Пасля пятнаццаці гадоў вайны аднаўленне краіны толькі пачынаецца.

З арбіты Ірана – да новых саюзнікаў

Падзенне рэжыму Асада змяніла і знешнюю палітыку Сірыі. Калі раней галоўным саюзнікам Дамаска быў Іран, то цяпер яго ўплыў практычна знік. Новыя ўлады зрабілі стаўку на супрацу з Турцыяй і арабскімі дзяржавамі Персідскага заліва.

Еўразвяз таксама паступова ідзе на збліжэнне і ўжо часткова змякчыў некаторыя санкцыі. Пры гэтым Расія здолела захаваць вайсковую прысутнасць у краіне, дамовіўшыся з новым кіраўніцтвам пра далейшую працу баз у Тартусе і Хмейміме.

Рэжым Лукашэнкі хутка наладзіў кантакты з новай Сірыяй

Асад быў адным з найбліжэйшых саюзнікаў Лукашэнкі на міжнароднай арэне. Рэжым падтрымлівала сірыйскага сябра ў ААН, пастаўлял тэхніку і лекі, а сустрэчы дыктатараў адбываліся рэгулярна.

Аднак пасля ўцёкаў Асада беларуская дыпламатыя прадэманстравала дзіўную гнуткасць. Ужо ў студзені 2025 года кіраўнік так званага МЗС Максім Рыжанкоў сустрэўся з новым кіраўніцтвам Сірыі, а вясной 2026-га лукашэнкаўскае пасольства цалкам аднавіла працу ў Дамаску. Цяпер рэжым разлічвае ўдзельнічаць у аднаўленні краіны і атрымаць частку будучых кантрактаў.

Сірыйскі футбол перажыў вайну, але дагэтуль застаецца закладнікам яе наступстваў

Футбол у Сірыі існуе ў вельмі незвычайных умовах. З 2011 года нацыянальная зборная практычна пазбавілася магчымасці гуляць дома. З меркаванняў бяспекі ФІФА забараніла праводзіць міжнародныя матчы на тэрыторыі краіны, таму сірыйцам даводзілася прымаць супернікаў на нейтральных палях – найперш у Саудаўскай Аравіі і краінах Персідскага заліва.

Нават цяпер, калі найбуйнейшыя гарады адносна стабілізаваліся, наступствы вайны адчуваюцца паўсюль. Многія спартыўныя абʼекты маюць патрэбу ў рамонце, лагістыка застаецца складанай, а бяспека на матчах забяспечваецца ўзмоцненымі мерамі кантролю.

Пасля змены ўлады нацыянальная каманда таксама пачала змяняцца. Федэрацыя адмовілася ад шэрагу старых сімвалаў, а хатняя форма зборнай змяніла колер: раней яна была чырвонай – у адпаведнасці з дзяржаўным сцягам перыяду рэжыму Асада, а цяпер стала зялёнай, пад колер новага сцяга незалежнасці і «новай Сірыі».

Нягледзячы на ўсе цяжкасці, сірыйцы застаюцца дастаткова канкурэнтаздольнай камандай на азіяцкім узроўні. У актуальным рэйтынгу ФІФА зборная Сірыі займае 84-е месца, тады як Беларусь знаходзіцца на 97-м радку.