А вы ведалі, што амаль усе камяні для кёрлінгу здабыты ў адным месцы? Там больш за ўсё баяцца патурбаваць птушак і цюленяў

Эйлса-Крэйг — невялікі скалісты востраў вулканічнага паходжання ў Ірландскім моры, прыкладна ў 16 кіламетрах ад узбярэжжа Шатландыі. Яго плошча — каля 1,1 км², прыкладна такую ж мае спартыўны комплекс у Раўбічах. Пастаянных жыхароў няма. Раней там жылі толькі наглядчыкі маяка.

Гэта фактычна суцэльная гранітная скала, але яго парода зусім не звычайная. Калі востраў утвараўся, магма астывала вельмі хутка, таму граніт атрымаўся надзвычай шчыльным і трывалым. Да таго ж у ім практычна няма старонніх мінеральных прымесяў.

У выніку гэты камень мае рэдкае спалучэнне цвёрдасці і аднароднасці. Ён не крышыцца і не трэскаецца пры слізгаценні па лёдзе і ўдарах аб іншыя камяні — таму і лічыцца эталонным матэрыялам для кёрлінгу.

Вытворчасць тут развіваюць ужо каля 175 гадоў — сёння ёю займаецца кампанія Kays Scotland. На Эйлса-Крэйг здабываюць два тыпы граніту: больш трывалы ідзе на корпус каменя, а другі, з асаблівымі ўласцівасцямі, — на яго слізгальную паверхню.

Далей нарыхтоўкі дастаўляюць у гарадок Моклін з насельніцтвам каля чатырох тысяч чалавек, дзе камяні канчаткова фармуюць і паліруюць. У выніку атрымліваецца снарад вагой амаль 20 кілаграмаў, кошт якога складае пад тысячу долараў.

Kays Scotland мае эксклюзіўнае партнёрства з Міжнародным алімпійскім камітэтам на 50 гадоў наперад. Яно пачалося ў 1998 годзе, калі кёрлінг уключылі ў праграму Гульняў. Летась на чэмпіянат свету ў Карціну Kays адправіла 164 камяні.

Эйлса-Крэйг — запаведнік. Раней для здабычы слізгальнага каменя выкарыстоўвалі дынаміт, але цяпер пароду расколваюць, заліваючы ў яе газ. Гэтая методыка з’яўляецца часткай мер па ахове прыроды вострава.

Да таго ж супрацоўнікі Kays пасля кожнага працэсу павінны складаць вялікія справаздачы, дзе адзначаецца, што падчас работ не патурбавалі птушак (бакланы, кайры, тупікі) і цюленяў. Здабыча граніту заўсёды адбываецца ў лістападзе, калі на востраве менш жывёл.

На сусветным узроўні Kays Scotland — манапаліст. Міжнародная федэрацыя кёрлінгу прызнае камяні толькі з вострава Эйлса-Крэйг.

Дарэчы, паўгода таму ў 70 кіламетрах ад унікальнага вострава гуляла футбольная зборная Беларусі. У Глазга тады яшчэ каманда Алоса саступіла шатландцам 1:2.

Абарона гасцей аказалася менш трывалай, чым граніт, які здабываюць на Эйлса-Крэйг.