Корзун у ЛЧ, Суперкубак УЕФА і маляўнічае суседства з Басфорам. Гэты футбольны стадыён у Еўропе неўзабаве наведаюць тысячы беларусаў

19 сакавіка беларускі музыка Макс Корж анансаваў свой чарговы канцэрт. Адбудзецца ён 6 чэрвеня на стадыёне «Цюпраш», што ў Стамбуле. Мы сабралі некалькі цівавых фактаў пра футбольную арэну, куды ўжо плануюць выезд тысячы беларусаў. А можа і дзясяткі: візы ж у Турцыю не патрэбны. Праўда, калі ёсць рызыка, што рэжым Лукашэнкі завёў на вас крымінальную справу, то ад паездкі варта ўстрымацца.

Гіторыя

«Цюпраш» – гэта хатні стадыён славутага футбольнага клуба «Бешыкташ», 16-разовага чэмпіёна Турцыі. З 40-х гадоў «арлы» прымалі супернікаў на арэне «Іненю». Але з гадамі яна састарэла і было прянята рашэнне пабудаваць новы стадыён на тым жа месцы. Так у 2016-м з’явілася 42-тысячная «Vodafone Arena» (адкрываў прэзідэнт Эрдаган), якую пазней перайменавалі ў «Vodafone Park», а ў 2023-м, пасля падпісання кантракта з турэцкай нафтавай кампаніяй, ў «Цюпраш».

Суперкубак УЕФА

Неўзабаве новай стамбульскай арэне далі права прыняць матч за Суперкубак УЕФА. У 2019-м на «Vodafone Arena» за трафей біліся пераможца ЛЧ «Ліверпуль» і ЛЕ – «Чэлсі». Асноўны і дадатковы час скончыліся з унічыю 2:2, а ў серыі пенальці больш дакладнымі былі падапечныя Юргена Клопа. З 10 спроб з кропкі няўдалым аказаўся толькі ўдар Тэмі Абрахама. Хендэрсан з партнёрамі ўзнялі над галавой чарговы трафей. Гэта быў першы Суперкубак УЕФА на турэцкім стадыёне.

Беларусы

Беларускія клубы на новай арэне не гулялі. Пасля 2016-га дарогі ў еўракубках не перасякаліся (зборных – таксама). А вось на «Іненю» (папярэднік) аднойчы завітала мінскае «Дынама», у рамках кваліфікацыі да Кубка УЕФА. Здарылася гэта ў жніўні 1996 года. Беларускую каманду тады трэніраваў Іван Шчокін, а ў складзе былі браты Макоўскія, Журавель, Лаўрык, Астроўскі, Лухвіч і Ясковіч. Пасля хатняй перамогі 2:1 «Дынама» саступіла 0:2 і вылецела.

А восенню 2016-га на «Vodafone Arena» ў складзе кіеўскага «Дынама» выступіў Мікіта Корзун. Сустрэчу групавога этапа ЛЧ ён супраць «Бешыкташа» беларус пачаў на лаўцы запасных, але ўжо на 22-хвіліне замяніў траўмаванага Віталя Буяльскага. Матч скончыўся ўнічыю 1:1 (галы забівалі Кварэжма і Цыганкоў). У Кіеве ж «дынамаўцы» размазалі туркаў 6:0 (Корзун таксама выйшаў на замену, але ў сярэдзіне другой паловы).

Атмасфера

Атмасфера на «Цюпрашы» – адна з самых гучных у Еўропе. Падчас матчаў «Бешыкташа» ўзровень шуму можа дасягаць каля 130–140 дБ, што супастаўна з гукам рэактыўнага самалёта. Трыбуны размешчаны блізка да поля і маюць круты нахіл, дзякуючы чаму ствараецца эфект «ціску» на суперніка. Дадатковы фактар – размяшчэнне стадыёна ў цэнтры Стамбула і яго акустыка: гук ад трыбун адбіваецца ад канструкцый і ўзмацняецца, ствараючы вельмі насычаны фон. Менавіта таму многія супернікі адзначаюць, што гуляць на гэтай арэне складана нават пры вялікім вопыце.

«Цюпраш» размешчаны прама на беразе Басфора, таму з верхніх трыбун адкрываецца від на ваду і супрацьлеглы бераг Стамбула. Падчас матчаў «Бешыкташа» гэта дадае гульні асаблівую атмасферу, дзе футбол спалучаецца з марскім пейзажам.

Музычныя выступы

І хаця «Бешыкташ» выкарыстоўвае «Цюпраш» у першую чаргу для футбола, на арэне таксама час ад часу праходзяць канцэрты сусветных зорак. Для такіх выступленняў стадыён ператвараецца ў вялікую сцэну, здольную збіраць дзясяткі тысяч гледачоў і ствараць магутную акустыку. Напрыклад, у мінулым годзе тут выступалі Guns N’ Roses, у 2018 – Shakira. За тыдзень да Макса Каржа канцэрт дасць Андрэа Бачэлі. А ў канцы чэрвеня – Scorpions. Дарэчы, 10 красавіка стадыёну «Цюпраш» споўніцца 10 гадоў.

Ці «разнясе» і гэты «стадзік» адзін з самых папулярных беларускіх музыкаў?